Actualmente, este taxon considérase que comprende dúas especies dentro de España: a pardela cenital atlántica, que cría nas Illas Canarias, e a pardela cenital mediterránea, que é endémica do mar Mediterráneo como especie reprodutora e aniña en España nas Illas Baleares, as Illas Chafarinas e varios illotes da Península Ibérica e no Mar de Alborán. Cría nos barrancos e cantís destas illas. As súas poboacións só están presentes nas augas e costas españolas entre febreiro e outubro durante a época de cría. Fóra deste período, a gran maioría dos individuos migran cara ao sur para pasar o inverno en augas peláxicas fronte ás costas de África e América do Sur. O tamaño das súas poboacións descoñécese en gran medida.
2011
Descargar monografia
Os autores queren aproveitar esta oportunidade para expresar o seu agradecemento pola colaboración recibida dun gran número de persoas, e polo apoio e a aprobación de numerosas axencias gobernamentais. Sen o seu apoio, os datos que aquí se presentan non poderían ter sido recollidos. A axuda de todos foi esencial, pero pedimos desculpas por adiantado se omitimos algún deles.
Grazas a todos os estudantes que colaboraron co grupo de investigación de aves mariñas no Departamento de Bioloxía Animal (agora chamado Departamento de Bioloxía Evolutiva, Ecoloxía e Ciencias Ambientais), axudándonos a levar a cabo o complexo traballo de campo que realizamos nas distintas colonias ao longo dos anos. A maioría deles eran estudantes da Universidade de Barcelona, pero algúns tamén procedían doutras universidades: Joan Ferrer, Elisa Miquel, David Torrens, Neus Matamalas, Andrea Soriano, Marta Cruz, Carlos Soria, Marina Codina, Manuel López, Erik Rodríguez, Ignacio de Diego, Laura Zango, Javier Moreno, Ana I. García-Cervigón, Néstor Pérez, Antonio, Rosana Arizmendi, M Stefan Verz, M. Cortés, Amaia Mendinueta, Iballa de Vicente, Marta Riera, Laila Aranda, Marina Pastor, Herculano Dinis, Chantal Astall, Robert Manzano, Jordi Escoruea, Helena Navalpotro, Patricia Serrano, María Smirly, Alessandro Guici, Carlos Passos, Laura Martínez, Aïda Sabaté, Lluis Coll e Yaiza Parra.
O noso agradecemento especial a Juan Bécares e Beneharo Rodríguez, destacados profesionais e amigos, que coordinaron algunhas das campañas de etiquetaxe dos proxectos SEO/BirdLife que contribuíron a este traballo. Luis Barroso, Santiago Bateman, Javier Blasco, Albert Cama, Raül Escandell, Laura Gangoso, David García, Marcel Gil, Óscar Macián, Rut Martínez, Juan Manuel Martínez-Carmona, Eli Miralles, Walo Moreno, Airam Rodríguez, Blanca Sarzo, José Torrent e Gustavo Tejera tamén participaron no traballo de campo para as campañas de SEO/BirdLife. En Veneguera, unha das nosas colonias de traballo máis importantes, o noso traballo comezou hai máis dunha década grazas aos esforzos de Joan Navarro e Elena Gómez Díaz. O traballo nas Illas Cíes non tería sido posible sen a implicación de Álvaro Barros e a axuda de Paula Rodríguez Lapido, Ricardo Álvarez e o resto do persoal do Parque Nacional das Illas Atlánticas. O noso agradecemento tamén a Gustavo Tejera e ao persoal do Parque Nacional de Timanfaya por facilitar o noso traballo en Lanzarote e neste parque. Para o acceso ao illote de Alegranza, contamos co apoio de Moncho, Melo e Yeyo, a tripulación do César Manrique, e para o acceso ao illote de Montaña Clara, contamos co apoio de David Duarte e Jeremías. No Parque Nacional de Cabrera, contamos co importante apoio loxístico do persoal do parque: Joan e Pere, Joan Bover, Eduardo, Jorge, Dani, Ángel e Toni Calafell. Miguel McMinn tamén nos proporcionou información valiosa ao comezo dos traballos en Cabrera. Grazas tamén aos membros da asociación ANSE e do grupo Rodopechys, a Jacinto Martínez Ródenas, a Ángel Sallent e os seus voluntarios, que axudaron co marcado nos illotes de Murcia e Almería. En Columbretes, contamos co apoio do persoal do Parque Natural e da Reserva: Lucía Gimeno, Kike Sánchez, Manuela Viñes, Bruno Sabater, Guillermo Portilla, Juan Torres, Vicente Ferris, Xavi del Señor, Eva Mestre e Patricia González. Joan Navarro, Isabel Afán, Laura Cardador, Manuela Forero e Francisco Ramírez participaron no etiquetado das Illas Chafarinas, onde contaron co apoio do persoal do OAPN (Organismo Autónomo de Parques Nacionais): Gonzalo Martínez, Javier Díaz, Ángel Sanz e Javier Zapata. Víctor García Matarranz, do Ministerio de Medio Ambiente, tamén contribuíu a algunhas das campañas que contribuíron a esta monografía.
Queremos expresar o noso agradecemento a moita xente de Gran Canaria, sen a cal as nosas intensivas campañas en Veneguera terían sido moito máis difíciles. Un enorme e sentido agradecemento a Loli Estévez, por estar sempre disposta a facilitar o noso traballo e a loxística en Gran Canaria, saudándonos sempre cun sorriso e axudándonos en todo o posible. Tamén debemos agradecer a Pascual Calabuig o seu apoio en numerosas ocasións desde o Centro de Fauna Salvaxe de Tafira. O persoal da Finca Tabaibales Costa Canaria, especialmente Juan, Alexis e Yerou Lobo, sempre colaborou connosco e facilitou o noso traballo na súa propiedade. En Mogán, Juan e Pepa axudáronnos co aloxamento e a vida cotiá durante as longas campañas de verán. O noso máis sentido agradecemento tamén aos pescadores das confrarías de pescadores do Porto de Mogán (Rubén, e Carmelo e José de Ascada), Arguineguín (Kiko) e Taliarte (Cuco), en Gran Canaria, polo seu apoio e confianza nos investigadores das pardelas, e polo seu respecto por estas aves e o seu amor polo mar. Finalmente, un agradecemento de corazón a Manolo Quesada pola súa amabilidade, o seu cariño…habilidade e confianza, e por ensinarnos tanto sobre as criaturas que viven baixo a auga e conviven coas pardelas, e como detectar “danos” no mar a quilómetros de distancia.
O traballo no illote de Pantaleu foi posible grazas á implicación ao longo dos anos de Daniel Oro e os membros do Grupo de Ecoloxía de Poboacións do IMEDEA-CSIC. Agradecemos especialmente a Dani Oro, Albert Fernández, Giacomo Tavecchia, Alejandro Martínez, Ana Sanz, Andreu Rotger, Meritxell Genovart, Pilar Santidrian, Serena Manserra, Noelia Hernández, Ana Payo e Enric Real pola súa colaboración. Tamén temos que agradecer a Martí Mayol, director do Parque Natural da Dragonera, ao que pertence o illote de Pantaleu, por facilitar o noso traballo no illote durante todos estes anos.
O traballo incluído nesta monografía non sería posible sen o apoio de persoal de diversos organismos gobernamentais: Pascual Calabuig, Carlos Canella, Miguel Ángel Peña, Gorgonio Díaz, Elena Mateo, Trinidad Melgarejo, Luis Pascual, Jeremías Cabrera, Pedro Toledo, Joan Mayol, Joan Terrasa, Martí Mayol, Vicente Piorno, Pepín Fernández Bouzas, Pep Aleiza, Juan Carlos Arégunezal, Emilio Arénezal Mariano Paracuellos. Tamén fai extensivo o noso agradecemento ás distintas organizacións de anelamento de aves, especialmente a Arantza Leal (SEO/BirdLife) e Raül Aymí (ICO).
Para a modelización de datos de xeolocalización recibimos o apoio de Yan Tremblay (UMR-MARBEC, Francia) e para a análise dos corredores migratorios, de Simon Benhamou (CEFE/CNRS, Francia). Un agradecemento especial tamén a Frederic Bartumeus e Joan Garriga (CEAB-CSIC) pola súa axuda nas etapas iniciais de uso do seu algoritmo de clasificación do comportamento, que finalmente se converteu nun compoñente fundamental das nosas análises. O noso máis sincero agradecemento esténdese tamén a eles.
Maties Rebassa e Javier Elorriaga cedéronnos amablemente as fotografías de aves etiquetadas con xeolocalizadores e rexistradores GPS que ilustran este libro, que tiveron a sorte de capturar. Tamén se agradece aos outros autores que contribuíron coas súas magníficas fotografías para enriquecer este libro. O noso agradecemento tamén a Martí Franch pola ilustración que abre esta monografía.
Finalmente, queremos agradecer ás distintas administracións que concederon os permisos necesarios: o Goberno de Canarias e os Consellos Insulares de Gran Canaria e Lanzarote, o Servizo de Protección de Especies do Goberno Balear, a Dirección Xeral de Conservación da Natureza da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas da Xunta de Galicia, o Organismo Autónomo Parques Nacionais, as administracións dos Parques Nacionais de Cabrera, Timanfaya e Illas Atlánticas, a Reserva Nacional de Caza de Chafarinas, a Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio da Xunta de Andalucía, a Consellería de Infraestruturas, Territorio e Medio Ambiente da Xunta de Valencia e a Consellería de Auga, Agricultura e Medio Ambiente da Rexión de Murcia.
Queremos agradecer a Juan Carlos del Moral, de SEO/BirdLife, todo o seu traballo de coordinación e apoio ao programa Migra dende o seu inicio, e a Carmen Recio, da Fundación Iberdrola España, o seu apoio e a súa fe inquebrantables neste programa de seguimento de aves dende o principio.
Esta monografía é a terceira publicación técnica do programa SEO/BirdLife Migra (www.migraciondeaves.org). A edición e maquetación desta publicación realizouse no marco deste programa, cuxo principal financiador é a Fundación Iberdrola España.
Os datos recollidos nesta monografía obtivéronse no marco de diversos proxectos financiados polas seguintes organizacións:
Proxectos da Universidade de Barcelona. Goberno de España, Programa Nacional de Biodiversidade, Ciencias da Terra e Cambio Global (Biodiversidade): CGL2006-01315/BOS e CGL2006-27909-E/BOS. Goberno de España, Ministerio de Ciencia e Innovación, Plan Nacional de I+D+i: CGL2009-11278/BOS. Goberno de España, Ministerio de Economía e Competitividade, Plan Estatal de Investigación Científica e Técnica e Innovación: CGL2013-42585-P. Goberno de España, Organismo Autónomo Parques Nacionais, Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente: 1248/2014. Fundación Biodiversidade: 18PCA4328. Fundación Biodiversidade e Fondo Europeo de Pesca: 20121964-FEP. Fundación Banco Bilbao Vizcaya Argentaria: BIOCON04/099. Generalitat de Cataluña: 2005SGR00744; 2009SGR963; 2014SGR1155. Comisión Europea: CIG9 FP7-PEOPLE-2013-CIG. Fundación SEO/BirdLife e Iberdrola España: Programa Migra.
Proxectos IMEDEA-CSIC. Goberno de España, Ministerio de Ciencia e Innovación, Plan Nacional de I+D+i: CGL2009-08298. Goberno de España, Ministerio de Economía e Competitividade, Plan Estatal de Investigación Científica e Técnica.
Fondo de Investigación e Innovación: CLG2013-42203-R.
Proxectos SEO/BirdLife. Unión Europea: LIFE04NAT/ES/000049. Unión Europea: LIFE+ Indemares LIFE07NAT/E/000732. Unión Europea: Interreg FAME. Fundación Iberdrola España: Proxecto Migra.
Os autores deste traballo recibiron apoio financeiro dos seguintes programas e organismos públicos:
José Manuel de los Reyes González: FPU-AP2009-2163 (Ministerio de Educación), OAPN-
1248/2014 (Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente). Zuzana Zajková: APIF/2012 (Universidade de Barcelona).
Virginia Morera-Pujol: BES-2014-068025 (Ministerio de Economía e Competitividade). Fernanda de Felipe: Doutoramento completo CSF/Proceso BEX número – 1307/13-4 (Capes-Brasil). Teresa Militão: SFRH/BD/47467/2008 (FCT-Portugal). Gaia Dell’Ariccia: 2013-BP-B 00226 (Generalitat de Cataluña, Programa Beatriu de Pinós). Raül Ramos: 2010-BPA-00173 (Generalitat de Cataluña, Programa Beatriu de Pinós); JCI-2012-11848 (Ministerio de Economía e Competitividade, Programa Juan de la Cierva).
Todos os procesos que implican o manexo de animais leváronse a cabo de acordo coa lexislación nacional e autonómica vixente aplicable en cada un dos lugares onde se realizou o traballo, e sempre cumprindo as normas de benestar animal.